Cais y edificios del cascu antiguu d'Avilés (ún de los más importantes del norte d'España) tán declaraos Conxuntu Históricu Artísticu pol Estáu español- La ciudá caltién importantes muestres del pasáu, dalgunes d'elles realmente notables. Mientres la Edá Media recibió, nel sieglu XI, per parte del Rei Alfonso VI, un Fueru que-y supunxo pervalibles beneficios sociales y económicos. La Villa fortificóse y desendolcó una considerable actividá comercial que la convirtió na segunda población d'Asturies. A ello contribuyó, de manera fundamental, la estratéxica situación del so abrigáu puertu, daquella y mientres sieglos, foi'l más importante de la rexón y ún de los más activos de la fastera atlántica de la dómina. La so proyeición comercial llegaba a los mercaos de la meseta castellana.

Nel sieglu XVII, l’espoxigue demográficu fai necesario que se construya fuera de la ciudadela medieval. El primer edificiu foi'l palaciu municipal, y pocu dempués el de Ferrera y Llano Ponte: too ello dio orixe a l'actual plaza d'España (El Parche, pa los avilesinos) y la nacencia de les cais de Rivero y Galiana. Ye lo que se conoz como "enanche barrocu .."

Beltaine Aviles

A finales del XIX la ciudá recibe un nuevu impulsu: "l'enanche burgués" que da orixe -al desecar les marismes- a espacios como'l parque del Muelle, la plaza del Mercáu... y esplendorosos edificios.
Per esi tiempu Avilés foi de les primeres ciudaes del norte d'España en modernizase: allumáu públicu, tren, teléfonu, tranvíes, etc.

 Escontra la metá del sieglu XX, estableciéronse n'Avilés grandes factoríes metalúrxiques, que llevaron a quintuplicar la so población cola llegada de trabayadores de munchos puntos d'España. Esti enanche industrial obligó a la construcción de poblaos na redolada de la ciudá y el crecimientu rápidu del centru urbanu. Pero la mayoría de les señes del so pasáu llograron sobrevivir a esti xigantescu desenvolvimientu. Tamos nuna ciudá atlántica milenaria, recoleta y bien paseable, na qu'ún de los sos elementos arquiteutónicos más singulares –los soportales- siempres nos pondrán abellugar, del sol o de l'agua, p'afayar l'arte y l'historia qu'Avilés sigue atesorando.